Kolor Roku Pantone 2026, PANTONE 11-4201 Cloud Dancer, jest opisywany jako lekka, zwiewna biel, która otwiera przestrzeń dla kreatywności, cichej refleksji i spokoju. Spokojna obecność bieli, która jest zarówno ciepła, jak i chłodna, symbolizuje potrzebę klarowności w hałaśliwym świecie. Bezpośrednio po ogłoszeniu wyboru, powróciła stara dyskusja: Czy biel to w ogóle barwa?
Biel jest często uważana za „brak” barwy. Nauka o barwie mówi jednak co innego. Aby zrozumieć tę kluczową barwę, analizujemy argumenty pokazujące, jak widzimy biel Cloud Dancer i jak ona powstaje.
Prawdziwym źródłem barwy jest światło
Ludzka percepcja barw zaczyna się od światła. Przedmioty z natury nie posiadają barwy. Zamiast tego pochłaniają pewne długości fal i odbijają inne. Odbijająca się mieszanina dociera do naszych oczu, a nasz mózg interpretuje ten sygnał jako barwę.
Barwy w widmie widzialnym – to, co znamy jako tęczę – obejmują długości fal od około 380 do 720 nanometrów, podzielone na trzy podstawowe barwy: czerwoną, zieloną i niebieską. Mieszając te barwy o różnym natężeniu, możemy stworzyć miliony kolejnych. Kiedy zmieszamy czerwony, zielony i niebieski o takim samym natężeniu, postrzegamy wynik jako białe światło.
Ponieważ biel odbija wszystkie długości fal, w dużym stopniu zależy od temperatury barwowej źródła światła. Biały przedmiot może wydawać się wyraźny w świetle dziennym, kremowy w popołudniowym słońcu lub lekko niebieski w świetle fluorescencyjnym. Źródło światła nie tylko oświetla biel – ono kształtuje cały jej wygląd. Ma to kluczowe znaczenie przy porównywaniu bieli w różnych produktach, materiałach lub warunkach.
Przeczytaj nasz blog: Percepcja barw część 1: wpływ światła
Addytywna vs. subtraktywna teoria barw
Zrozumienie, w jaki sposób powstaje biel w różnych systemach, wymaga przyjrzenia się dwóm głównym modelom barw: addytywnemu i subtraktywnemu.
Barwa addytywna (RGB)
Barwa addytywna to barwa uzyskiwana w wyniku dodawania światła. Ekrany, telefony i wyświetlacze cyfrowe wykorzystują czerwone, zielone i niebieskie długości fal (RGB) do tworzenia wszystkich innych barw.
- Brak światła = czerń
- Pełna intensywność RGB = biel
Urządzenia cyfrowe polegają na tej kombinacji, aby symulować szeroki gamut barwny, manipulując ilością światła emitowanego przez każdy piksel. Dlatego biel na telefonie lub monitorze jest dosłownie stworzona ze światła.
Barwa subtraktywna (CMY/CMYK)
Barwa subtraktywna to barwa uzyskiwana poprzez odejmowanie długości fal od światła białego przy użyciu farb, barwników lub pigmentów. Działa to na zasadzie kontrolowania ilości światła odbijanego przez materiał z powrotem do obserwatora. Na przykład w branży druku i opakowań cyjan, magenta i żółty absorbują – czy też odejmują – swoje przeciwne długości fal, aby uzyskać pożądany odcień.
W tym systemie biel jest brakiem barwy, ponieważ nie da się jej uzyskać w wyniku zmieszania jakiejkolwiek kombinacji farb lub pigmentów. Biel pochodzi w całości z materiału bazowego lub podłoża, co jest jednym z powodów, dla których ludzie często debatują, czy biel w ogóle kwalifikuje się jako barwa.
Kiedy jednak przyjrzymy się chemii pigmentów, historia staje się bardziej interesująca. Producenci tworzą białe materiały przy użyciu określonych zmielonych substancji, na przykład kredy lub minerałów, takich jak dwutlenek tytanu i tlenek cynku. Nawet biały papier, bawełna, wełna i inne naturalne materiały są poddawane procesom wybielania, aby usunąć ich żółte zabarwienie.
Sposób przygotowania surowca wprowadza subtelne różnice w postaci ciepłego lub chłodnego zabarwienia – dlatego też widzimy tak wiele różnych odcieni bieli w farbach, tworzywach sztucznych, tekstyliach i produktach codziennego użytku. W tym kontekście biel jest jak najbardziej barwą mającą własne mierzalne właściwości i wizualne niuanse.
Przeczytaj nasz blog: Addytywne vs. subtraktywne modele barw
Dlaczego tak wiele bieli tak naprawdę nie jest białych?
Zaskakująca liczba „białych” materiałów wokół nas – papier, tekstylia, opakowania, tworzywa sztuczne – wcale nie jest naturalnie biała. Producenci często dodają optyczne środki rozjaśniające (OBA) do receptury barwy lub do materiału bazowego, aby uzyskać wizualnie jaśniejszą biel.
Działanie rozjaśniaczy polega na pochłanianiu światła ultrafioletowego (UV), którego nie widzimy i ponowną emisję tego światła w obszarze niebieskim, gdzie możemy je zobaczyć. Nasze oczy będą postrzegać tę biel jako jaśniejszą niż biel, która nie zawiera rozjaśniaczy optycznych.
Ten efekt „bielsze niż biel” może być atrakcyjny, ale komplikuje komunikację o barwie. Rozjaśniacze fluoryzują tylko pod wpływem źródeł światła zawierających promieniowanie UV. Przy oświetleniu LED lub innym świetle o niskiej zawartości promieniowania UV, rozjaśniona biel może nagle wyglądać na matową, pożółkłą lub niedopasowaną. Oznacza to, że w jednym środowisku dwa białe materiały mogą do siebie pasować, a w innym nie.
Przeczytaj nasz blog: Rozjaśniacze optyczne: podkład
Czy biel Cloud Dancer korzysta z rozjaśniaczy optycznych?
Nie, i między innymi dlatego jest wyjątkowa.
PANTONE 11-4201 Cloud Dancer to naturalna, nierozjaśniona optycznie biel. Jej krzywa odbicia pozostaje wyważona w całym widmie widzialnym, bez sztucznego niebieskiego piku, bez fluorescencji, bez optycznego wzmocnienia.
Oznacza to, że biel Cloud Dancer:
- Równomiernie odbija światło
- Zachowuje spójny wygląd w różnych warunkach oświetleniowych
- Jest bardziej przewidywalna w cyfrowych i fizycznych procesach zarządzania barwą
- Zachowuje się jak prawdziwa, neutralna referencyjna biel
Podczas recepturowania tej łagodnej, neutralnej barwy producenci muszą nadal brać pod uwagę, czy materiał bazowy zawiera optyczne środki rozjaśniające, ponieważ na rozjaśnionych podłożach każdy standard barw będzie zachowywał się inaczej. Do dokładnego porównania i oceny tych zmian często używane są komory świetlne.
Z kolei wiele popularnych bieli (takich jak PANTONE 11-4001 lub 11-0700) zawiera rozjaśniacze optyczne, a ich współczynnik odbicia często przekracza 100% w obszarze niebieskim, co jest wyraźnym potwierdzeniem fluorescencji. W przypadku branż, które polegają na dokładności barw, różnica między naturalną a rozjaśnioną bielą może znacząco wpłynąć na postrzeganie, pomiary i wyniki produkcji.
A zatem… czy biel jest barwą?
Tak, biel bez wątpienia jest barwą. Ma mierzalny profil widmowy, w pełni uczestniczy w systemie addytywnym i subtraktywnym, i wpływa na postrzeganie każdej innej barwy. Jest również jedną z najtrudniejszych barw do zarządzania, ponieważ jej wygląd zależy od światła, składu materiału i ludzkiej percepcji.
Biel może wydawać się prosta, ale nauka o niej bynajmniej taka nie jest. I może właśnie o to chodzi: najbardziej dyskretne barwy często wywołują najgorętsze dyskusje. Biel Cloud Dancer zachęca nas do bliższego przyjrzenia się i docenienia wzajemnego oddziaływania światła, percepcji i materiału, które kształtuje każdą barwę, jaką widzimy.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, jak uzyskać biel PANTONE 11-4201 Cloud Dancer, wypełnij formularz, a ekspert ds. barw skontaktuje się z Tobą.
